دستگاه اکسس کنترل
دستگاه اکسس کنترل یا حضور و غیاب چیست؟
دستگاه اکسس کنترل (Access Control Device) در واقع یک سیستم یا ابزار الکترونیکی است که برای مدیریت و کنترل ورود و خروج افراد به یک مکان مشخص استفاده میشود. دستگاه های کنترل دسترسی، معمولاً در باشگاه های بیلیارد و گیم سنترها ، استخر و سونا ، مراکز لاغری و اسپا ،هوم جیم و مراکز EMS ، کارخانه ها ، کارگاه ها ، بیمارستان ها و کلینیک های زیبایی به کار میروند. تا فقط افرادی که مجاز به تردد در آنجا هستند بتوانند وارد یا خارج شوند. استفاده از این نوع دستگاه ها در ابتدا به دلیل ثبت ساعت ورود و خروج پرسنل شرکت ها متداول شد. همچنین کارخانه ها و کارگاه های صنعتی از این دستگاه برای ثبت حضور غیاب کارکنان خود بهره می بردند.
امروزه دامنه استفاده از دستگاه های اکسس کنترل بسیار گسترده تر شده است. بطور مثال پارکینگ های خصوصی، مراکز پزشکی، ساختمان های مسکونی، و همچنین مراکزی مانند مترو و اتوبوس شهری نیز با بهره گیری از این دستگاه توانسته اند مدیریت بهتری بر عملکرد مجموعه خود داشته باشند.
عملکرد اصلی دستگاه اکسس کنترل
شناسایی هویت: از طریق کارت یا تگ های RFID، اثر انگشت، رمز عبور، تشخیص چهره یا سایر روشهای بیومتریک، شخص احراز هویت می شود.
کنترل دسترسی: پس از شناسایی هویت، دستگاه از طریق قوانین و شرایط تعریف شده برای آن یا با استفاده از سرور تصمیم میگیرد به فرد اجازه ورود داده شود یا خیر.
ثبت وقایع: تاریخ و زمان دقیق ورود و خروج هر فرد داخل حافظه دستگاه یا در سرور مرکزی ذخیره می شود که برای گزارشگیری و امنیت لازم می باشد.
انواع دستگاههای اکسس کنترل
دستگاه های اکسس کنترل معمولا با توجه به نوع شناسایی افراد دسته بندی می شوند و هر کدام از آنها از معمولا الگوریتم های منحصر به فردی برای شناسایی استفاده می کنند. بطور کلی دستگاه های حضور و غیاب به انواع زیر تقسیم می شوند:
- دستگاههای کارتخوان (RFID یا مگنت)
- دستگاههای بیومتریک (اثر انگشت، تشخیص چهره، عنبیه چشم)
- دستگاههای رمزعبور
- دستگاه های چند کاره که به صورت ترکیبی از روشهای فوق عمل می کنند.
دستگاه اکسس کنترل کارتی یا RFID
RFID مخفف عبارت Radio Frequency Identification یا «شناسایی با فرکانس رادیویی» است. در دستگاه اکسس کنترل RFID، هویت افراد با استفاده از کارت یا برچسبهای مخصوصی (تگ) که حاوی چیپ RFID هستند، شناسایی میشود.
ساختار و نحوه کار دستگاه اکسس کنترل RFID
کارت یا تگ RFID:
این کارت یا تگ کوچک، یک چیپ الکترونیکی دارد که اطلاعات شناسایی فرد (مثل شماره کاربری) را در خودش ذخیره میکند. کارت معمولاً بدون تماس (contactless) عمل میکند. کارت های RFID معمولا با دو فرکانس 125 کیلوهرتز یا RO و 13.5 مگاهرتز یا مایفر (Mifare) عرضه می شوند.
دستگاه کارتخوان RFID (Reader)
این دستگاه با فرستادن امواج رادیویی به کارت، اطلاعات موجود روی چیپ کارت را میخواند. کارت نیازی به تماس مستقیم با دستگاه ندارد، کافیست نزدیک کارتخوان قرار بگیرد (مثلاً چند سانتیمتر تا چند متر، بسته به نوع سیستم).
واحد کنترل مرکزی
اطلاعات خوانده شده توسط کارتخوان به واحد کنترل مرکزی یا سرور نرم افزار فرستاده میشود. این واحد بررسی میکند که آیا کارت معتبر است یا نه و سپس تصمیم میگیرد در باز شود یا خیر.
بازکردن قفل یا گیت
اگر کارت معتبر باشد، دستگاه فرمان باز شدن درب ، قفل کمد یا گیت تردد را صادر میکند.
مزایای دستگاه اکسس کنترل RFID
- بدون تماس: کارت نیازی به وارد شدن در دستگاه ندارد، فقط کافی است نزدیک کارتخوان شود. این باعث میشود سرعت و سهولت استفاده بالا برود.
- سرعت بالا: فرآیند شناسایی و باز کردن در کمتر از یک ثانیه انجام میشود.
- قابلیت استفاده در محیطهای مختلف: از ساختمانهای اداری گرفته تا پارکینگها و حتی متروها.
- امکان استفاده چندگانه: کارتهای RFID میتوانند برای چندین کاربرد مختلف مثل ورود به باشگاه، پرداخت شهریه یا بازکردن کمد استفاده شوند.
- امنیت قابل قبول: هر کارت دارای شماره منحصر به فرد است که به سختی قابل کپی یا جعل است (البته امنیت آن بستگی به نوع کارت و سیستم دارد).
معایب و نکات مهم
- برد محدود: معمولاً برد کارتخوانها بین چند سانتیمتر تا چند متر است و بسته به نوع کارت و دستگاه فرق دارد.
- احتمال جعل: کارتهای RFID ساده ممکن است با دستگاههای پیشرفته کپی شوند، بنابراین برای امنیت بالا بهتر است از کارتهای پیشرفتهتر یا ترکیبی با رمز عبور استفاده کرد.
- احتمال تقلب : ممکن است کارت توسط فرد غیرمجاز استفاده شود.
- احتمال فراموشی یا مفقود شدن کارت : ممکن است کارت عضویت شخص مفقود شود و می بایست کارت المثنی برای او صادر شود.
دستگاه اکسس کنترل اثر انگشت چیست؟
دستگاه شناسایی اثر انگشت، یک سیستم امنیتی است که هویت افراد را با استفاده از اثر انگشت شناسایی میکند و اجازه ورود یا خروج را براساس این شناسایی صادر میکند. چون اثر انگشت هر فرد منحصر به فرد است، این روش یکی از دقیقترین و مطمئنترین روشهای کنترل دسترسی محسوب میشد.
نحوه کار دستگاه اکسس کنترل اثر انگشت
ثبت اثر انگشت (Enrollment)
در ابتدا، اثر انگشت افراد مجاز با دستگاه اسکن میشود و در حافظه دستگاه یا در سرور مرکزی ذخیره میگردد. این اثر انگشت به صورت یک الگوی دیجیتال ذخیره میشود، نه تصویر کامل.
شناسایی و تطبیق
وقتی فرد میخواهد وارد شود، انگشتش را روی سنسور دستگاه قرار میدهد. دستگاه، اثر انگشت را اسکن میکند و آن را با دادههای ذخیره شده مقایسه میکند.
تصمیمگیری
اگر اثر انگشت اسکن شده با نمونههای ذخیره شده مطابقت داشته باشد، دستگاه فرمان باز شدن در یا گیت را صادر میکند. در غیر این صورت، دسترسی داده نمیشود.
ثبت ورود و خروج
زمان و مشخصات فرد ثبت میشود تا بتوان گزارشهای دقیق از تردد داشت.
مزایای دستگاه اکسس کنترل اثر انگشت
- امنیت بالا: اثر انگشت منحصر به فرد است و به سختی قابل جعل یا سرقت است. بسیاری از سنسورها قابلیت تشخیص اثر انگشت واقعی (زنده) و فیک را دارا می باشند.
- نیاز به کارت یا رمز عبور ندارد: پس امکان گم شدن کارت یا فراموشی رمز وجود ندارد.
- سریع و راحت: شناسایی معمولاً کمتر از یک ثانیه طول میکشد.
- قابلیت ترکیب با روشهای دیگر: میتواند با کارت، رمز عبور یا تشخیص چهره ترکیب شود تا امنیت بیشتر شود.
- مناسب برای محیطهای مختلف: مثل باشگاه های ورزشی ، شرکتها ، کارخانه ها و بیمارستانها.
معایب و نکات مهم
- نیاز به تماس مستقیم: انگشت باید روی سنسور قرار گیرد، که ممکن است در شرایط خاص (مثلاً انگشت چرب ، خیس یا آلوده) دقت را کاهش دهد.
- هزینه بیشتر: دستگاههای اثر انگشت معمولاً گرانتر از کارتی هستند.
- نیاز به نگهداری و تمیزکاری: سنسور باید مرتب تمیز و سالم باشد تا عملکرد خوبی داشته باشد.
- مشکلات فنی: بعضی از افراد ممکن است اثر انگشتشان به دلایل پزشکی یا کاری (مثل زخم یا پوست ضخیم) به خوبی شناسایی نشود.
دستگاههای اکسس کنترل تشخیص چهره (Facial-Recognition)
دستگاهی است که از تصویر یا ویدیو چهره برای احراز هویت فرد و باز و بسته شدن گیت تردد استفاده میکنند. دستگاه های تشیخص چهره معمولا از الگوریتم های متفاوتی برای ثبت و شناسایی استفاده می کنند و بر همین اساس دارای دقت و سرعت متفاوتی می باشند و برخی از دستگاه ها قابلیت شناسایی فرد زنده از عکس و همچنین شناسایی با ماسک را هم دارا می باشند.
اجزای اصلی دستگاه تشخیص چهره:
دوربین (RGB ، گاهی IR یا استریو)
- واحد پردازش با مدلهای بینایی (Deep Learning)
- دیتابیس چهرهها (محلی یا ابری)
- رابط به قفل/درب و سیستم مدیریت دسترسی (ACS)
- امکانات ضد تقلب (liveness / IR / 3D) و شبکه/رمزنگاری
مزایای دستگاه اکسس کنترل تشخیص چهره
- بدون نیاز به تماس فیزیکی با دستگاه
- سرعت و راحتی برای ترددهای بالا (ادارات، کارخانهها، مجموعه های ورزشی)
- قابلیت یکپارچهسازی با دستگاه های کنترل تردد دیگر
- امنیت و دقت بسیار بالا
- زیبایی و پرستیژ کاری بالا
معایب و نکات مهم
- نیاز به دقت بیشتر هنگام ثبت چهره در دستگاه (ثبت نام اولیه)
- امکان مقاومت افراد در مورد ثبت چهره در مراکز فوق امنیتی
- عدم توانایی دستگاه در تشخیص چهره افراد دوقلو
- امکان ضعیف بودن شناسایی چهره کودکان زیر 8 سال
دستگاه حضور و غیاب باشگاه چیست؟
با وجود روند رو به افزایش تعداد ورزشکاران و علاقه ی بیش از حد به ورزش و تناسب اندام، این روزها تعداد افرادی که به باشگاه میروند، بیشتر از گذشته شده است. با افزایش تعداد مشتریان، مدیریت باشگاه ها برای پرسنل سختتر میشود. به خصوص در مورد حضور غیاب پرسنل و ورود و خروج ورزشکارانی که در رشتههای مختلف ثبتنام کردهاند، این کار به سختی انجام میشود. با وجود تعداد زیاد کلاس ها و چندین پرسنل فعال در باشگاه، مدیر باشگاه گاهی دچار سردرگمی و اشتباه میشود. خطای انسانی هم که در هیچ کاری بعید نیست.
دستگاه حضور غیاب باشگاه همان دستگاه کنترل اکسس است. با این تفاوت که کنترل اکسس در سازمانها تنها برای حضور و غیاب کارکنان اداری کاربرد دارد. اما این دستگاه به همراه نرم افزار مدیریت باشگاه به نحوی طراحی شده است که برای مجموعههای ورزشی سفارشی سازی شده است تا استفادهی بیشتری از آن داشته باشند.
